200 χρόνια μετά την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης

Featured

Το 2021 είναι μια πολύ σημαντική χρονιά για το ελληνικό έθνος. Σηματοδοτείται από μια επέτειο 200 ετών από την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης έπειτα από 400 χρόνια σκλαβιάς υπό τον τουρκικό ζυγό. Μια επανάσταση που τροφοδοτήθηκε από ποικίλα μέτωπα.
Αρχικά από τον Έλληνικό Διαφωτισμό με τη συμβολή Ελλήνων και όχι μόνο ανθρώπων της Τέχνης και των γραμμάτων, έσπειρε ιδέες παρμένες από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και την βαθιά πίστη στο Θεό και καλλιέργησε το ύψιστο ιδεώδες της ελευθερίας.
Έπειτα, καίριος ήταν ο ρόλος της Φιλικής εταιρείας η οποία ενοποίησε τους Έλληνες συσπειρώνοντάς τους, αδιαφορώντας για οποιαδήποτε διάκριση ανάμεσα στα μέλη της. Μοναδικός της στόχος ήταν η αδελφοποίηση, η ομόνοια και η κοινή πορεία προς την απελευθέρωση.

Η συμμετοχή της Ελλαδικής Εκκλησίας ήταν επίσης μεγάλης σημασίας. Αρχικά τόσο μέσω των ανωτάτων αρχιερέων και Φαναριωτών όσο και μέσω των απλών κληρικών με τον ενεργό τους ρόλο στη Φιλική εταιρεία. Έπειτα, με τον ρόλο της καθ΄όλη τη διαρκεια της Τουρκοκρατίας κρατώντας τη γλώσσα, και τις παραδόσεις ζωντανές μέσα από την εκπαίδευση στα κρυφά σχολειά και την υποστήριξη του φρονήματος των ταλαιπωρημένων Ελλήνων. Τέλος, με τον ενεργό της ρόλο στην επανάσταση είτε βγαίνοντας μπροστά στη μάχη είτε παρέχοντας προστασία στους επαναστάτες και τροφοδοτώντας τους με χρήματα, τρόφιμα και όπλα. ΄

Δεν θα πρέπει να παραλειφθεί εδώ και η σημαντική βοήθεια των γυναικών της επανάστασης οι οποίες και πρωτοστάτησαν στη μάχη όπως παραδείγματος χάρη η Μαντώ Μαυρογένους και η Μπουμπουλίνα αλλά και οι ανώνυμες Ελληνίδες που σίτιζαν και τροφοδοτούσαν είτε με τρόφιμα είτε με όπλα τους αγωνιστές της επανάστασης. Στις γυναίκες που διατήρησαν την ελληνική οικογένεια με αρχές και γενναιότητα προετοιμάζοντας άντρες έτοιμους για την μάχη προς την ελευθερία.
Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλειφθεί η ίδια η δίψα των υπόδουλων Ελλήνων για ελευθερία . Παρόλες τις πολλές εξεγέρσεις κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας καμία δεν κατάφερε να καρποφορήσει λόγω του τοπικού τους χαρακτήρα και της έλλειψης εθνικής συνοχής. Όμως η καλλιέργεια του εθνικού τους φρονήματος και η επαναστατική τους φύση οδήγησε στην ένθερμη στάση τους υπερασπίζοντας την επανάσταση. Είχαν ήδη προετοιμάσει το έδαφος για την μεγάλη εξέγερση.

Παρόλο που η ελληνική επανάσταση είχε και μελανά σημεία εμφυλίου και συμφερόντων, αυτό που θα πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα είναι ο πραγματικά αξιοθαύμαστος, διακαής πόθος ενότητας και αδελφοποίησης προς ένα και μόνο στόχο αυτόν της ελευθερίας. Πολλοί μεγάλοι αλλά και απλοί άνθρωποι θανατώθηκαν και μαρτύρησαν δείχνοντας γενναιότητα και αυτοθυσία γιατί πίστευαν σε μια μεγάλη ιδέα… στο να παραδώσουν μια χώρα ελεύθερη και ανεξάρτητη στις επόμενες γενιές. Σε εμάς, που σήμερα καλούμαστε να τιμήσουμε τη μνήμη τους και την πατρίδα μας μη λησμονώντας την απέραντη ευγνωμοσύνη που τους οφείλουμε. Κάνεις από εμάς δεν θα ήθελε να σκεφτεί πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας χωρίς την δική τους ηρωική παρουσία. Τους ευχαριστούμε και τους ευγνωμονούμε για το δώρο που μας προσέφεραν. Ας προσπαθήσουμε όλοι έχοντας ως όπλα την μεγάλη κληρονομιά που φέρουμε ως Έλληνες να τους τιμούμε βάζοντας το δικό μας λιθαράκι διατήρησης του ελληνικού πολιτισμού και της εθνικής μας ταυτότητας από όπου και αν βρισκόμαστε.

Ιστορική αναδρομή 1453-1830

Featured

Έπειτα από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 η εξάπλωση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στα ελληνικά και όχι μόνο εδάφη, ξεκινάει μια περίοδο υποδούλωσης των Ελλήνων κάτω από πολύ δύσκολες και σκληρές συνθήκες. Ένας ζυγός που είχε ως στόχο τον αφανισμό της ελληνικής ταυτότητας.
Όπως στην Γαλλική επανάσταση προηγήθηκε ο Διαφωτισμός που τροφοδότησε με αξίες και ιδεώδη τους ανθρώπους που θα άλλαζαν τον ρου της γαλλικής και όχι μόνο ιστορίας, έτσι και στην ελληνική επανάσταση οι Έλληνες διαφωτιστές της Ευρώπης ύψωσαν ιδέες που βασίστηκαν στην αρχαιά ελληνική φιλοσοφία, στον ευρωπαϊκό διαφωτισμό και στην μέγιστη αγάπη για την πατρίδα τους και έβαλαν τα θεμέλια μιας ελπιδοφόρας ιδέας…της ελευθερίας.

Η Φιλική εταιρεία
Ταυτόχρονα, το 1814 στην Οδησσό της Ρωσίας τρεις έμποροι , ο Νικόλαος Σκουφάς, ο Εμμανουήλ Ξανθός και ο Αθανάσιος Τσακάλωφ, δημιούργησαν μια μυστική οργάνωση που κύριο στόχο είχε την εκκίνηση μιας πιο συστηματικής και οργανωμένης προετοιμασίας του ξεσηκωμού των Ελλήνων, τη Φιλική εταιρεία. Ενώ ξεκίνησε με αργό ρυθμό κατά το 1820 εξαπλώνεται σε όλες σχεδόν τις περιοχές της Ελλάδας και τις περισσότερες ελληνικές παροικίες του εξωτερικού. Ανάμεσα στα μέλη της πεφωτισμένοι λόγιοι και επιστήμονες της εποχής, αλλά και προεστοί και κληρικοί οι οποίοι δε είχαν καθοριστικό ρόλο στη μύηση των μελών με ιερό όρκο. Τους πρώτους μήνες του 1821 τα μέλη της αριθμούν δεκάδες χιλιάδες. Η οργάνωση είχε υπερβεί τα ίδια της τα όρια.

To 1818 η έδρα της Φιλικής μεταφέρθηκε από την Οδησσό στην Κωνσταντινούπολη, δηλαδή στην καρδιά της Οθωμανικής εξουσίας, ενώ ο θάνατος του Σκουφά ήταν σοβαρή απώλεια. Με αφορμή αυτό το γεγονός και με δεδομένη τη ραγδαία εξάπλωσή της, οι υπόλοιποι από τους ιδρυτές επιχείρησαν να βρουν μια μεγάλη προσωπικότητα να αναλάβει τα ηνία, θέλοντας να της προσδώσουν μεγαλύτερο κύρος και αίγλη. Το 1820 αρχηγός της Φιλικής Εταιρίας έγινε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης.

Η έναρξη της επανάστασης
Η Ελληνική Επανάσταση ξεκίνησε τους πρώτους μήνες του 1821. Στη Μολδαβία και στη Βλαχία απέτυχε, ενώ στο νότιο ελλαδικό χώρο μπόρεσε να αντιμετωπίσει τον οθωμανικό στρατό και να ελέγξει την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και αρκετά νησιά στο Αιγαίο. Η Επανάσταση στην Πελοπόννησο ξεκίνησε το Μάρτιο του 1821.
Την περίοδο 1821–1825 οι επαναστάτες μπόρεσαν να ελέγξουν το νότιο ελλαδικό χώρο. Αυτό το κατάφεραν με μάχες κυρίως σε ορεινές περιοχές με άτακτα (δηλαδή όχι οργανωμένα) στρατεύματα. Εκεί ο οθωμανικός στρατός δεν μπορούσε να τους αντιμετωπίσει εύκολα. Από την αρχή της Επανάστασης οι μουσουλμάνοι στην Πελοπόννησο και στη Στερεά Ελλάδα κλείστηκαν στα κάστρα και στις οχυρωμένες πόλεις. Στα τέλη Μαΐου 1821 οι Οθωμανοί είχαν μόνο την Τριπολιτσά (Τρίπολη) και τα κάστρα. Οι επαναστατημένοι είχαν τον έλεγχο στην ύπαιθρο, στα χωριά και στις πόλεις που δεν είχαν οχύρωση.
Μέχρι τις αρχές του 1822, εκτός από την Πελοπόννησο, είχαν επαναστατήσει η Στερεά Ελλάδα και η Κρήτη, τα περισσότερα νησιά στο Αιγαίο και ορισμένες περιοχές στην Ήπειρο, στη Θεσσαλία και στη Μακεδονία. Οι επαναστάτες κατόρθωσαν μέχρι τα μέσα του 1822 να πάρουν από τους Οθωμανούς μια αρκετά μεγάλη περιοχή: τη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο και αρκετά νησιά στο Αιγαίο. Η Επανάσταση κυριάρχησε μόνο στις περιοχές που ζούσαν σχετικά λίγοι μουσουλμάνοι και ήταν μακριά από τα μεγάλα οθωμανικά στρατιωτικά κέντρα. Στην Ήπειρο, στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία και στη Χίο οι επαναστάτες δεν άντεξαν και οι Οθωμανοί κατάφεραν να καταπνίξουν τις επαναστάσεις μέχρι το καλοκαίρι του 1822.
Τα πιο σημαντικά γεγονότα στα δύο πρώτα χρόνια της Επανάστασης ήταν η άλωση της Τριπολιτσάς (εκεί είχαν την έδρα τους η οθωμανική διοίκηση και ο στρατός της Πελοποννήσου) και η μάχη στα Δερβενάκια. Εκεί ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πέτυχε μια από τις πιο αποφασιστικές νίκες αυτή την περίοδο, γιατί με αυτή οι επαναστάτες σταθεροποίησαν την κυριαρχία τους στην Πελοπόννησο.
Για το σουλτάνο η Επανάσταση ήταν ανταρσία ενάντια στη νόμιμη εξουσία του. Ο Πατριάρχης, ο ανώτατος κλήρος και οι Φαναριώτες ήταν αξιωματούχοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Γι’ αυτό ο σουλτάνος πίστευε ότι έπρεπε να εμποδίσουν την ανταρσία. Έτσι στράφηκε εναντίον τους και εκτέλεσε ορισμένους ανώτατους κληρικούς και Φαναριώτες, ανάμεσά τους και τον πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄. Αλλά και σε διάφορες πόλεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ορισμένοι μουσουλμάνοι σκότωσαν ορθόδοξους και λεηλάτησαν τις περιουσίες τους. Ήθελαν να τους τρομοκρατήσουν, για να μην επεκταθεί η Επανάσταση και σε άλλες περιοχές. Ο σουλτάνος δεν πήρε στα σοβαρά τους επαναστάτες, γι’ αυτό και δεν έστειλε από την αρχή ισχυρό στρατό να καταπνίξει την Ελληνική Επανάσταση. Θεωρούσε ότι οι Έλληνες δε θα τα κατάφερναν χωρίς βοήθεια από τη Ρωσία.

Σύσταση ελληνικού κράτους – Α’ Εθνοσυνέλευση
Από τις πρώτες μέρες του αγώνα οι επαναστάτες οργάνωσαν τη διοίκηση στο νέο ελληνικό κράτος, την οποία έλεγχαν οι προεστοί. Στα τέλη του 1821 έγινε στην Επίδαυρο η Α΄ Εθνοσυνέλευση (δηλαδή η συνέλευση με τους αντιπρόσωπους από το ελληνικό έθνος) με στόχο να δημιουργήσει την κεντρική διοίκηση που θα συντόνιζε την Επανάσταση. Η Α΄ Εθνοσυνέλευση διακήρυξε την πολιτική ύπαρξη του ελληνικού έθνους, ψήφισε ένα φιλελεύθερο σύνταγμα, το Προσωρινό πολίτευμα της Ελλάδας, και όρισε ύστερα από εκλογές κεντρική διοίκηση. Το σύνταγμα ακολούθησε τη διάκριση των εξουσιών (νομοθετική, εκτελεστική και τη δικαστική). Στην κεντρική διοίκηση συμμετείχαν κυρίως προεστοί και ετερόχθονες πολιτικοί, όχι όμως οι οπλαρχηγοί (που πολεμούσαν και είχαν αποκτήσει λαϊκή υποστήριξη από τις επιτυχίες τους). Επιπλέον, η κεντρική εξουσία δεν ήταν ακόμη ισχυρή, κυρίως γιατί δεν είχε αρκετά χρήματα για να οργανώσει και να ελέγχει το κράτος.

Β’ Εθνοσυνέλευση
Την άνοιξη του 1823 έγινε η Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος της Αρκαδίας. Η Β΄ Εθνοσυνέλευση αναθεώρησε (άλλαξε) το σύνταγμα, ενίσχυσε την κεντρική διοίκηση και όρισε ύστερα από εκλογές νέο Εκτελεστικό και Βουλευτικό. Όμως το Βουλευτικό (όπου κυριαρχούσαν οι προεστοί) είχε μεγαλύτερες εξουσίες από το Εκτελεστικό. Μετά τη Β΄ Εθνοσυνέλευση οι οπλαρχηγοί και ορισμένοι προεστοί (κυρίως από την Πελοπόννησο) δυσαρεστήθηκαν που δεν πήραν σημαντικά αξιώματα. Τότε σιγά σιγά δημιουργήθηκαν δύο αντίπαλες ομάδες και διοικήσεις: αυτοί που υποστήριζαν μια ισχυρή κεντρική διοίκηση και οι αντίπαλοί τους, που ήθελαν να διατηρήσουν τα προνόμια που είχαν την οθωμανική περίοδο. H σύγκρουση οδήγησε σε δύο εμφύλιους πολέμους (1824 και 1825). Νίκησαν αυτοί που ήθελαν να δημιουργήσουν ένα συγκεντρωτικό κράτος με φιλελεύθερους θεσμούς.

Η θέση των Μεγάλων Δυνάμεων
Για να πετύχει η Επανάσταση δεν έφτανε η νίκη στον πόλεμο και οι νέοι πολιτικοί θεσμοί. Έπρεπε να την υποστηρίξουν και να την αναγνωρίσουν οι Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής (η Μεγάλη Βρετανία, η Ρωσία, η Αυστρία, η Γαλλία, η Πρωσία), σε μια περίοδο που αυτές ήταν ενάντια σε κάθε επαναστατικό κίνημα. Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση οι Μεγάλες Δυνάμεις στην Ευρώπη, ακόμη και η Ρωσία (που οι επαναστατημένοι πίστευαν ότι θα τους βοηθήσει), κράτησαν αρνητική στάση. Οι Μεγάλες Δυνάμεις άρχισαν να αλλάζουν στάση απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση μετά το 1822. Βασική αιτία ήταν ο ανταγωνισμός τους για το ποια από αυτές θα ελέγχει την ανατολική Μεσόγειο.
Το 1825 είναι μια κρίσιμη χρονιά για την Ελληνική Επανάσταση. Οι εμφύλιες συγκρούσεις περιορίζονται, αλλά μια καλά οργανωμένη οθωμανική αντεπίθεση απειλεί την Ελληνική Επανάσταση. Όμως η Μεγάλη Βρετανία και η Ρωσία αλλάζουν πολιτική απέναντι στους επαναστατημένους Έλληνες, κι αυτή η αλλαγή οδηγεί τελικά στο ελεύθερο και ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.
Στις αρχές του 1825 ο Ιμπραήμ φτάνει στην Πελοπόννησο και πολύ γρήγορα καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της. Την ίδια εποχή ξεκινάει και ο Κιουταχής την εκστρατεία του. Καταλαμβάνει τη δυτική Στερεά Ελλάδα και αρχίζει να πολιορκεί το Μεσολόγγι. Αφού κυριεύει το Μεσολόγγι (1826), ο Κιουταχής καταλαμβάνει μέχρι το 1827 την υπόλοιπη Στερεά Ελλάδα και ο Ιμπραήμ το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου. Οι Έλληνες προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν τον Ιμπραήμ και τον Κιουταχή, χωρίς όμως αποτελέσματα. Από τις επαναστατημένες περιοχές ελέγχανε μόνο τα νησιά Αίγινα, Πόρο, Ύδρα, Σπέτσες, Σάμο και Κυκλάδες, το Ναύπλιο, την Αργολίδα και την Κορινθία, τα Μέγαρα με τη γύρω περιοχή και τη Μάνη, που είχε καταφέρει να αποκρούσει τις επιθέσεις του Ιμπραήμ. Η απελπισία είχε κυριεύσει τους επαναστατημένους

Η πολιορκία και η έξοδος του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826)
Η πολιορκία του Μεσολογγίου είναι ένα από τα πιο δραματικά επεισόδια στην Ελληνική Επανάσταση. Κράτησε ένα χρόνο (Απρίλιος 1825 – Απρίλιος 1826) και ήταν η πρώτη φορά που ο οθωμανικός στρατός δε σταμάτησε τον πόλεμο το χειμώνα. Αντίθετα το Δεκέμβριο ήρθε και ο Ιμπραήμ να βοηθήσει τον Κιουταχή. Η πόλη τότε αποκλείστηκε και από στεριά και από θάλασσα. Οι πολιορκημένοι βασανίζονταν από πείνα και δίψα. Όταν είδαν ότι δεν υπήρχε καμιά ελπίδα, τη νύχτα της 10ης προς την 11η Απριλίου 1826, επιχείρησαν την έξοδο: προσπάθησαν δηλαδή να βγουν από την πόλη και να περάσουν με τα όπλα μέσα από τον οθωμανικό στρατό για να βρεθούν σε ασφαλές μέρος. Όμως οι περισσότεροι σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν. Το Μεσολόγγι συγκίνησε πολλούς φιλέλληνες στις ευρωπαϊκές χώρες. Πάνω απ’ όλα όμως έγινε σύμβολο στον αγώνα για ελευθερία και έδειξε ότι η Επανάσταση στα πέντε χρόνια που κρατούσε είχε δημιουργήσει μια νέα κατάσταση: οι πολιορκημένοι αρνήθηκαν όλες τις προτάσεις να παραδοθούν και προτίμησαν την έξοδο.

Γ’ Εθνοσυνέλευση
Την άνοιξη του 1826 έγινε η Γ ΄ Εθνοσυνέλευση μέσα σε άσχημο κλίμα που δημιουργήθηκε από την πτώση του Μεσολογγίου. Μπροστά στους κινδύνους που αντιμετώπιζε η Επανάσταση, η Γ ΄ Εθνοσυνέλευση ανέθεσε την κυβέρνηση στη Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδας, μια ομάδα από έντεκα άτομα που θα μπορούσε να παίρνει γρήγορα αποφάσεις. Παράλληλα ζήτησε από το Βρετανό πρεσβευτή στην Κωνσταντινούπολη να μεσολαβήσει για να γίνει ένας συμβιβασμός με το σουλτάνο. Μπροστά στον κίνδυνο να χαθούν όλα, οι Έλληνες ήταν έτοιμοι να δεχτούν μια περιορισμένη αυτονομία μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Η Γ ΄ Εθνοσυνέλευση σταματάει το έργο της ένα χρόνο λόγω του πολέμου. Το Μάρτη του 1827 ψηφίζει νέο σύνταγμα, το «Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδας», ένα σύνταγμα ιδιαίτερα δημοκρατικό και φιλελεύθερο για την εποχή του. Επίσης, εκλέγει κυβερνήτη της Ελλάδας τον Ιωάννη Καποδίστρια. Όμως στο μέτωπο του πολέμου η Ελληνική Επανάσταση φαινόταν να σβήνει. Σώθηκε τελικά από τη Μεγάλη Βρετανία, τη Ρωσία και τη Γαλλία, που άλλαξαν στάση και υποστήριξαν ενεργά τους Έλληνες.
Η παρέμβαση υπέρ των Ελλήνων Από το 1824 η Ρωσία και η Μεγάλη Βρετανία, για διαφορετικούς λόγους η καθεμιά, υποστηρίζουν τα σχέδια για ένα αυτόνομο ελληνικό κράτος. Στη συνέχεια συνεργάζονται γι’ αυτό και με τη Γαλλία. Η Αυστρία και η Πρωσία δε συμμετέχουν στις συζητήσεις, γιατί υποστηρίζουν ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία πρέπει να μείνει ακέραια. Τελικά, ένας στόλος από βρετανικά, ρωσικά και γαλλικά καράβια καταστρέφει το στόλο του Ιμπραήμ που βρισκόταν στο λιμάνι Ναβαρίνο, στη νότια Πελοπόννησο (φθινόπωρο του 1827). Το καλοκαίρι του 1827 η Ελληνική Επανάσταση κινδύνευε να σβήσει, αλλά το φθινόπωρο του ίδιου έτους οι Έλληνες είχαν σοβαρές ελπίδες ότι θα κερδίσουν τουλάχιστον την αυτονομία τους.

Η Δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους
Το πιο σημαντικό πρόβλημα που είχε να αντιμετωπίσει ο Καποδίστριας ήταν ο Ιμπραήμ και οι Οθωμανοί: το 1828 κατείχαν ακόμη το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας. Έπρεπε επίσης να λύσει οριστικά δύο ζητήματα σχετικά με το ελληνικό κράτος: αν θα ήταν ανεξάρτητο εθνικό κράτος ή θα ήταν αυτόνομο (με δική του διοίκηση) και θα πλήρωνε κάθε χρόνο φόρο υποτέλειας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. ποιες περιοχές θα περιλάμβανε τελικά.

Οι λύσεις και στα δύο ζητήματα είχαν άμεση σχέση με όσα ήθελαν η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία. Αρχικά και οι τρεις υποστήριζαν ένα αυτόνομο κράτος με περιορισμένα σύνορα. Ο Καποδίστριας, που ήταν ικανός διπλωμάτης, προσπαθούσε να πετύχει το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.
Η θέση της Μεγάλης Βρετανίας, τελικά άλλαξε όταν το 1828 ο σουλτάνος έχασε τον πόλεμο με τη Ρωσία. Τότε η Μεγάλη Βρετανία, για να περιορίσει τη ρωσική επιρροή, πρότεινε το νέο ελληνικό κράτος να είναι ανεξάρτητο. Η Μεγάλη Βρετανία, η Ρωσία και η Γαλλία συμφώνησαν να στείλουν γαλλικό στρατό, που μέσα στο 1828 έδιωξε το στρατό του Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο. Στη Στερεά Ελλάδα οι χιλιαρχίες κατόρθωσαν μέχρι το 1829 να διώξουν τα οθωμανικά στρατεύματα που είχαν απομείνει. Οθωμανοί έμειναν μόνο στην Αθήνα, στη Λαμία και στην Εύβοια, όπου προστατεύονταν από ισχυρά φρούρια.
Το Φεβρουάριο του 1830 η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία διακήρυξαν στο Λονδίνο την πλήρη (απόλυτη, χωρίς όρους) πολιτική ανεξαρτησία της Ελλάδας. Με το πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830 δημιουργείται ανεξάρτητο ελληνικό κράτος, με μοναρχικό πολίτευμα. Επίσης ορίζονται τα σύνορά του προς Βορρά, σε μια γραμμή που ξεκινούσε από τον Αχελώο και τελείωνε στο Σπερχειό ποταμό.

Importante: rinvio dell’Assemblea Straordinaria

❗️ IMPORTANTE ❗️

Cari amici e soci,

considerato il breve preavviso e le numerose segnalazioni di impossibilità a partecipare, nonché l’importanza dei temi da trattare, abbiamo deciso di posticipare l’assemblea straordinaria all’autunno, così da favorire la più ampia partecipazione possibile.

La nuova data verrà comunicata a tempo debito, tenendo conto del rientro di tutti dalle attività e dalle ferie estive.

Assemblea straordinaria e messaggio del Presidente della Comunità

Cari soci e amici della comunità ellenica,

vi scrivo a nome del Consiglio Direttivo per condividere una riflessione importante sul futuro della nostra associazione.

Negli ultimi anni, soprattutto nel periodo post-COVID, molte realtà socio-culturali come la nostra stanno attraversando una fase critica. I ritmi sempre più intensi della vita quotidiana e il mutare delle priorità riducono il tempo da dedicare a queste attività. Nel nostro caso, tuttavia, questa difficoltà non è recente: da tempo assistiamo a un progressivo allontanamento dei greci della nostra zona e delle loro famiglie dalla comunità.

Le ragioni passate, spesso legate a incomprensioni personali, oggi appaiono meno rilevanti. Ciò che resta è la difficoltà nel portare avanti la missione per cui la comunità è nata: diffondere la lingua e la cultura greca nel territorio in cui viviamo. Considerato il valore e la ricchezza di tale cultura, è motivo di rammarico non riuscire a contribuire come vorremmo nella sua diffusione e condivisione.

Parlo anche da greco di seconda generazione, cresciuto con il senso di una “patria” lontana ma profondamente sentita, e con il desiderio di creare occasioni che avvicinino la Grecia alla nostra realtà quotidiana.

Negli ultimi anni, fortunatamente, un numero crescente di italiani appassionati si è avvicinato alla comunità, portando nuova linfa alle attività: corsi di lingua e danza in primis, ma anche feste annuali, feste di quartiere nella nostra città e incontri culturali filosofici, come quello presentato lo scorso novembre, con la graditissima collaborazione della D.ssa Quintavalla, docente del liceo Romagnosi di Parma e compagna di vita di uno dei fondatori della nostra comunità, Iannis Alexandratos.

Questa situazione genera in me un sentimento contrastante: da un lato la soddisfazione per l’interesse e la partecipazione di tanti italiani, dall’altro la tristezza per la scarsa presenza dei greci del territorio. Da quando sono diventato padre inoltre, sento ancora più forte il forte istinto di trasmettere a mia figlia di poco più di 3 anni la lingua, le usanze e le musicalità greche.

Da qui nasce una domanda fondamentale: esiste ancora lo spirito che ha dato vita alla nostra comunità? C’è la volontà di proseguire questo percorso?
La risposta a questa domanda deve essere comune e comune deve essere la partecipazione. Solo così il carico organizzativo può essere condiviso e sostenibile. Negli ultimi anni, infatti, gli impegni sono ricaduti su poche persone, rendendo sempre più difficile portare avanti le attività, soprattutto a fronte di crescenti responsabilità personali e familiari.

Per questo vi chiediamo di esprimervi con chiarezza: vogliamo continuare a far vivere una comunità presente sul territorio dal 1997? Non è sostenibile che un’associazione si regga su un numero così ristretto di persone.

In vista della prossima riunione del Consiglio Direttivo, durante la quale verrà eletto il nuovo consiglio per il prossimo biennio, vi invitiamo caldamente a partecipare anche all’assemblea straordinaria dedicata alla modifica dello statuto. Riteniamo questo passaggio fondamentale per garantire continuità alla nostra attività e per riconoscere concretamente il contributo di chi ha sostenuto la comunità negli ultimi anni: in particolare, attualmente è prevista la presenza di un solo italiano in un consiglio direttivo di 5 membri. Quello che proponiamo è di ampliare la possibilità di partecipazione da parte dei soci italiani, mantenendo comunque le cariche di presidente e vicepresidente a persone di origine greca o italo-greca.

Siete quindi invitati a partecipare all’assemblea straordinaria del 23/04 alle 19:00 presso la ns. sede (Via Testi 4/a – Parma) per la modifica dello statuto, seguirà assemblea elettiva in data da confermarsi.

Con la speranza di incontrarvi numerosi,

Per il Consiglio Direttivo della comunità
Il Presidente
Claudio Cozzi Kefalos

Αγαπητά μέλη και φίλοι της ελληνικής κοινότητας,
Σας γράφω εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου για να εκφράσω μια ανησυχία που, αν θέλουμε να προχωρήσουμε ως κοινότητα, πρέπει να μοιραστεί και να συζητηθεί.
Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα από την περίοδο μετά τον COVID, η κατάσταση των περισσότερων κοινωνικοπολιτιστικών ενώσεων όπως η δική μας είναι εξαιρετικά κρίσιμη: οι ολοένα και πιο ταραχώδεις ζωές που ζούμε, οι συντριπτικές δεσμεύσεις που μας κατακλύζουν, σημαίνουν ότι έχουμε όλο και λιγότερο χρόνο να αφιερώσουμε σε ορισμένες δραστηριότητες. Ίσως ακόμη και ένας γενικός επαναπροσδιορισμός των προτεραιοτήτων έχει οδηγήσει πολλούς συλλόγους σε δεινά. Στην περίπτωσή μας, ωστόσο, δε θα ήταν σωστό να περιορίσουμε την κατάσταση αυτή σε αυτήν την περίοδο. Δυστυχώς, αυτή είναι μια τάση που συνεχίζεται εδώ και αρκετά χρόνια. Υπάρχει μια προοδευτική αποστασιοποίηση των Ελλήνων από την περιοχή μας και των οικογενειών τους από τον σύλλογό μας. Δεν θέλω να εμβαθύνω στους υποκείμενους λόγους. Έχουν υπάρξει πάρα πολλές παρεξηγήσεις μεταξύ διαφορετικών, ισχυρών προσωπικοτήτων, οι οποίες, σήμερα, χρόνια αργότερα, είναι πραγματικά άσχετες. Και χάνουν τη σημασία τους ακριβώς επειδή το μόνο αποτέλεσμα που έχουν επιτύχει είναι μια σημαντική δυσκολία στη συνέχιση αυτού για το οποίο γεννήθηκε η κοινότητα: τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού στις κοινότητές μας. Με όλα όσα έχει ακόμα να προσφέρει ο ελληνικός πολιτισμός, προσωπικά με λυπεί πολύ που δεν μπορούμε να συμβάλουμε σε αυτό.

Και μιλάω ως Έλληνας δεύτερης γενιάς, ως Έλληνας που πάντα ένιωθε την «πατρίδα» του μακρινή και που θα ήθελε να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να δημιουργήσει ευκαιρίες και καταστάσεις στην περιοχή μας που φέρνουν την Ελλάδα και τον πολιτισμό και τις παραδόσεις της όσο το δυνατόν πιο κοντά στις κοινότητές μας.

Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια, μια αυξανόμενη ομάδα Ιταλών που είναι παθιασμένοι με αυτόν τον πολιτισμό και την παράδοση έχουν έρθει πιο κοντά στην κοινότητα, δίνοντας νέα πνοή στα μαθήματα χορού και γλώσσας. Έχουν επιτρέψει στην κοινότητά μας να προσφέρει επίσης ετήσια φεστιβάλ, ελληνικά συμπόσια κατά τη διάρκεια των φεστιβάλ γειτονιάς στην πόλη μας, ακόμη και πολιτιστικές και φιλοσοφικές συναντήσεις, όπως παρουσιάστηκε τον περασμένο Νοέμβριο με την πολύτιμη συνεργασία της κυρίας Quintavalla, καθηγήτρια στο Λύκειο Romagnosi στην Πάρμα και σύντροφος ενός από τους ιδρυτές της κοινότητάς μας, του Ιωάννη Αλεξανδράτου. Προσωπικά, κάθε φορά που βιώνω, συμμετέχω και εμπλέκομαι σε μια κοινοτική εκδήλωση, διχάζομαι ανάμεσα σε αυτό το διπλό συναίσθημα: την ευχαρίστηση να βλέπω τόσους πολλούς Ιταλούς να μας πλησιάζουν και τη λύπη που δεν βλέπω τους περισσότερους ντόπιους. Πριν από λίγα χρόνια, έγινα πατέρας και βιώνω προσωπικά αυτό το «ένστικτο» να συστήσω την κόρη μου, η οποία είναι λίγο πάνω από τριών ετών, στην κοινότητα.
Σίγουρα δεν είμαστε όλοι ίδιοι, και σίγουρα δεν θα είναι για όλους έτσι , αλλά αναρωτιέμαι: «Υπάρχει ακόμα το πνεύμα που οδήγησε στη γέννηση της ελληνικής κοινότητας της Πάρμας και του Ρέτζιο Εμίλια;» Υπάρχει ακόμα η θέληση να συνεχιστεί αυτή η συζήτηση; Γιατί αν υπάρχει κοινή θέληση, πρέπει να υπάρχει και ένα υποκείμενο κοινοτικό πνεύμα, ένα πνεύμα που να οδηγεί τον καθένα μας να προσφέρει μια ελάχιστη συνεισφορά κατά τη διάρκεια των συγκεντρώσεων και των κοινωνικών μας συγκεντρώσεων, για να διασφαλιστεί ότι αυτή η συνεισφορά δεν θα γίνει υπερβολική για κανέναν, αλλά θα μοιραστεί σε πολλούς. Έτσι ένιωθα τα τελευταία χρόνια, «βαρυμένος» από μερικές υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια του έτους, επειδή η βοήθεια για την εκπλήρωσή τους μπορούσε να μετρηθεί στα δάχτυλα του ενός χεριού. Και ενώ υπήρχε η θέληση να κουβαληθεί αυτό το βάρος, οι ολοένα και πιο επαχθείς οικογενειακές υποχρεώσεις έχουν δοκιμάσει σοβαρά αυτή τη θέληση. Σας γράφω λοιπόν αυτή την επιστολή για να σας ρωτήσω, όπως έγινε και πριν από μερικά χρόνια, αν θέλουμε να συνεχίσουμε αυτή την κοινότητα που υπάρχει στην περιοχή μας από το 1997. Προσωπικά, έχω ήδη την απάντηση, αλλά χρειάζεται μια κοινή απάντηση από περισσότερους ανθρώπους, δεν είναι ανεκτό μια κοινότητα να στηρίζεται στην συνεισφορά τόσο λίγων ανθρώπων.
Εν αναμονή της επόμενης συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου, κατά την οποία θα εκλεγεί το νέο Διοικητικό Συμβούλιο για τα επόμενα δύο χρόνια, σας προσκαλούμε θερμά να παρευρεθείτε στην έκτακτη συνεδρίαση που είναι αφιερωμένη στην τροποποίηση του καταστατικού. Πιστεύουμε ότι αυτό το βήμα είναι απαραίτητο για να διασφαλιστεί η συνέχεια του έργου μας και να αναγνωριστούν έμπρακτα οι συνεισφορές όσων έχουν υποστηρίξει την κοινότητα τα τελευταία χρόνια. Συγκεκριμένα, προς το παρόν, επιτρέπεται μόνο ένας Ιταλός σε ένα πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο. Προτείνουμε να διευρυνθεί η συμμετοχή Ιταλών μελών, διατηρώντας παράλληλα τις θέσεις του Προέδρου και του Αντιπροέδρου για άτομα ελληνικής ή ιταλο-ελληνικής καταγωγής.

Επομένως, σας προσκαλούμε να συμμετάσχετε στην έκτακτη γενική συνέλευση της 23/04 στις 19:00, στην έδρα μας (Via Testi 4/a – Parma), για την τροποποίηση του καταστατικού. Θα ακολουθήσει εκλογική συνέλευση σε ημερομηνία που θα επιβεβαιωθεί.
Ανυπομονούμε να συναντήσουμε πολλούς από εσάς,

Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Κοινότητας
Ο Πρόεδρος
Claudio Cozzi Kefalos

Invito Vassilopita 2026

Festa della Vassilopita 2026

La Comunità Ellenica di Parma e Reggio Emilia è felice di invitarvi alla tradizionale Festa della Vassilopita, un momento speciale da vivere insieme tra convivialità, musica e tradizione

Domenica 15 febbraio 2026 Ore 12:30
Chiostri di San Pietro
Ingresso da Viale Monte San Michele
42121 – Reggio Emilia

Menu a prezzo fisso
• Adulti: 45 €
• Ridotto (4–10 anni): 30 €
• Bambini sotto i 4 anni: gratuito

ᯓ★ Promo pagamento entro il 30/01
• Adulti: 40 €
• Ridotto: 25 €

Il menu comprende:
– Antipasto con piatti locali
– Lasagne
– Arrosto con patate al forno
– Bevande e caffè
– Gran finale con ouzo e Vassilopita

Musica dal vivo e danze tradizionali

Prenotazione obbligatoria entro il 30 gennaio

Contatti:
Francesca: +39 348 767 5540
Claudio: +39 340 077 4518

Invito alla Festa della Vasilopita – 9 Febbraio 2025


Cari amici, siamo lieti di invitarvi alla tradizionale Festa della Vasilopita, che si terrà domenica 9 febbraio presso il Ristorante Al Parco di Marano, in Strada Provinciale Traversetolo 349/A – 43123 Marano (PR)

Programma della giornata:
• Ore 12:30: Inizio evento
• Musica dal vivo e danze tradizionali
• Lotteria con ricchi premi in palio!
• Taglio della Vasilopita con ouzo per tutti.

Chi sarà il fortunato a trovare la moneta?

Contributo evento:
• 40€ adulti
• 30€ bambini dai 4 ai 14 anni
• Gratuito per i bambini sotto i 4 anni

Menu:
• Antipasto con torta fritta e salumi
• Bis di primi
• Grigliata di carne
• Bevande, caffè e limoncino
• Vasilopita e ouzo

Prenotazione obbligatoria *entro il 30 gennaio*, tel. e Whatsapp: +393487675540 (Francesca)

Un’occasione unica per trascorrere una giornata in compagnia, divertirsi e celebrare insieme la nostra cultura e le nostre tradizioni. Non mancate!

_____________

*Πρόσκληση στη Γιορτή της Βασιλόπιτας – 9 Φεβρουαρίου 2025*

Αγαπητοί φίλοι, με χαρά σας προσκαλούμε στη παραδοσιακή Γιορτή της Βασιλόπιτας, που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου στο Εστιατόριο Al Parco di Marano, Strada Provinciale Traversetolo 349/A – 43123 Marano (PR).

Πρόγραμμα της ημέρας:
• Ώρα 12:30: Έναρξη της εκδήλωσης
• Ζωντανή μουσική και παραδοσιακοί χοροί
• Λαχειοφόρος αγορά με πλούσια δώρα!
• Κοπή της Βασιλόπιτας με ούζο για όλους

Ποιος θα είναι ο τυχερός που θα βρει το φλουρί; ????

Κόστος συμμετοχής:
• 40€ για ενήλικες
• 30€ για παιδιά από 4 έως 14 ετών
• Δωρεάν για παιδιά κάτω των 4 ετών

Μενού:
• Ορεκτικό με torta fritta και ποικιλία αλλαντικά
• Δύο είδη πρώτων πιάτων
• Ψητά κρεατικά στη σχάρα
• Μπίρα, κρασί, καφές και λιμοντσέλο
• Βασιλόπιτα και ούζο

Απαραίτητη κράτηση *έως τις 30 Ιανουαρίου*. Τηλέφωνο & WhatsApp: +306957304713 (Γιούλη)

Μια μοναδική ευκαιρία να περάσουμε μια υπέροχη μέρα μαζί, να διασκεδάσουμε και να γιορτάσουμε την κουλτούρα και τις παραδόσεις μας. Σας περιμένουμε!

Assemblea elettiva – Εκλογές 24/02/2024

[Per italiano scorrere in basso]

Αγαπητοί φίλοι και συνεργάτες της κοινότητάς μας,
Σας προσκαλούμε να πάρετε μέρος στις ερχόμενες εκλογές που θα πραγματοποιηθούν σε πρώτη φάση την Παρασκευή 23 Φεβρουαρίου στις 23:30 και σε δεύτερη φάση το Σάββατο 24 Φεβρουαρίου στις 16:00.

Θα προηγηθεί των εκλογών ομιλία του τωρινού συμβουλίου σχετικά με την πράξη τους τα τελευταία 2 χρόνια, και την ίδια στιγμή θα ειναι επίσης εφικτή η ανανέωση των καρτών των μελών.
Οι εκλογές θα τερματιστούν στις 18:30.

Θυμίζουμε ότι όλα τα μέλη, εκτος από ψηφοφόροι, μπορούν και να ψηφιστούν και καλούμε όσους νοιάζονται για την οργάνωση να βάλουν υποψηφιότητα: με μια ομάδα εθελοντών μεγαλύτερη θα είναι πιο εύκολη η επίτευξη περισσότερων στόχων και η κοινότητά μας θα μεγαλώσει.

Όποιος θελει να εκδηλώσει ενδιαφέρον παρακαλώ να παρουσιάσει και μια γραπτή πρόταση στον τωρινό πρόεδρο της κοινότητας ιδανικά πριν την ημερομηνία τον εκλογών γράφοντας ένα μέιλ στη διεύθυνση info@ellines-pr.it

Cari amici e soci della nostra Comunitá,
Vi invitiamo a partecipare numerosi all’Assemblea elettiva, indetta in prima convocazione venerdì 23 febbraio 2024 alle 23:30 e in seconda convocazione sabato 24 febbraio 2024 alle 16:00.

Le votazioni saranno precedute dalla relazione dell’attuale consiglio direttivo sull’operato di questi due anni di mandato, e in questa occasione sarà possibile rinnovare il proprio tesseramento.

Le votazioni avranno termine alle 18:30.

Ricordiamo che tutti i soci sono sia elettori che eleggibili, ed invitiamo tutti coloro che hanno a cuore l’associazione a presentare la propria candidatura: con un team di volontari più numeroso sarà possibile realizzare nuovi progetti e continuare a far crescere la nostra Comunità.

Chiunque volesse proporre la propria candidatura, purchè in regola con la normativa statutaria, è tenuto ad avanzare proposta scritta indirizzata all’attuale presidente della comunità preferibilmente prima del giorno delle elezioni stesse, scrivendo una mail all’indirizzo info@ellines-pr.it.

Si ricorda che tutti i soci sono sia elettori che eleggibili, con unica remora rappresentata dalla possibile elezione, all’interno del consiglio direttivo di cinque membri, di un unico rappresentente che non abbia origini greche o cittadinanza greca acquisita, e che quest’unico membro non possa rivestire la carica di Presidente o Vicepresidente.

Invito alla Festa della Vasilopita

Cari amici,
Siete tutti invitati a il 21 gennaio a tagliare con noi la Vasilopita!

Il menu si compone di:
- antipasto con torta fritta e salumi
- bis di primi con tortelli di erbette e pappardelle al sugo di salsiccia
- spalla al forno con patate arrosto e verdura di stagione

E naturalmente la tradizionale Vasilopita che taglieremo insieme!

Prenotazioni aperte da ora e fino al 10 gennaio.

Per info: Francesca 348-7675540.

Cogliamo l’occasione per augurare un Sereno Natale e un Prospero 2024 a voi e ai vostri cari, e per chi ci sarà il 21 gennaio ci abbracceremo di persona.

Καλές Γιορτές με Υγεία… Τα λέμε από κοντά!

Aggiornamenti eventi di febbraio

Cari amici,
Vi informiamo che solo per questa settimana la messa ortodossa presso la chiesa di San Nettario in borgo della Posta a Parma non sarà di sabato, ma domenica 19 alle ore 10:00 e verrà celebrata in greco moderno dal vescovo ortodosso.

Vi invitiamo inoltre al pranzo con taglio della Vasilopita organizzato dagli amici della Comunità Ellenica di Brescia e Cremona, in programma per domenica 26 febbraio presso l’oratorio di San Luigi, in via Zanardelli 6 a Pontevico (BS).

Costo a persona € 25,00.
Prenotazione obbligatoria entro il 19/20 con mail a info@ellade.org
oppure telefonando a:
COSTANTINO 333 6919689
PIETRO     338 3869131

Alcuni di noi parteciperanno, se siete interessati è possibile organizzarsi in auto e partire insieme da Parma. Contattateci nel caso via email (segreteria@ellines-pr.it) oppure via telefono (Claudio 340-0774518).